Türk tiyatro ve sinema dünyasının usta ismi, oyuncu, senarist, yönetmen ve yapımcı Tuncel Kurtiz’in vefatının üzerinden 12 yıl geçti. Kurtiz, geride bıraktığı unutulmaz roller ve hafızalara kazınan replikleriyle anılmaya devam ediyor.
Tam adı Tuncel Tayanç Kurtiz olan sanatçı, 1 Şubat 1936’da İzmit’in Bahçecik beldesinde dünyaya geldi. Selanik doğumlu bürokrat Hamdi Vala Kurtiz ile Boşnak kökenli Müfide Kurtiz’in oğluydu.
Çocukluk ve Eğitim Yılları
Babası devlet memuru olduğu için çocukluğunu farklı şehirlerde geçiren Kurtiz, ilkokulu sekiz ayrı şehirde okudu, ortaokulu ise Edremit’te tamamladı. İstanbul Haydarpaşa Lisesi’nde öğrenciyken İETT’de ışık kontrolörü olarak çalıştı.
Üniversite yıllarında hukuk, felsefe, psikoloji, İngiliz filolojisi ve sanat tarihi gibi farklı bölümlerde eğitim aldı; ancak hiçbirini bitirmeden okul hayatını sonlandırdı.
Sanat Hayatı
Sahneye ilk adımını 1958’de Haldun Dormen Tiyatrosu’nda atan Kurtiz, 1964’te Orhan Günşiray’ın yönettiği Şeytanın Uşakları filmiyle sinema oyunculuğuna geçti. Kariyeri boyunca yüzlerce sinema filmi ve televizyon dizisinde rol aldı.
1979’da senaryosunu yazıp yönettiği Gül Hasan filmiyle ilk ödülünü kazandı. Bir yıl sonra Bereketli Topraklar Üzerinde’nin senaryosunu kaleme aldı. 12 Eylül 1980 darbesinin ardından uzun süre İsveç, ABD ve Almanya’da tiyatro ve sinema çalışmalarını sürdürdü. 1990’lı yıllarda yeniden Türkiye’ye döndü.
2000’li yıllarda Alacakaranlık, Hacı, Asi gibi dizilerde rol aldı. 2010’da Edremit’in Çamlıbel köyünde “Tuncel Kurtiz ve Dostları” adlı programı hazırladı, ayrıca “Hayat” belgeseline sesiyle hayat verdi.
Ezel’in “Ramiz Dayı”sı
Sanatçının hafızalara kazınan performanslarından biri, Ezel dizisindeki Ramiz Dayı karakteri oldu. Ayrıca Muhteşem Yüzyıl’da canlandırdığı Ebussuud Efendi rolüyle de büyük beğeni topladı. Derin sesiyle seslendirdiği film replikleri ve özlü sözleriyle milyonların gönlünde iz bıraktı.
Ödüller ve Özel Hayatı
Kurtiz, Adana, Ankara ve Antalya film festivallerinin yanı sıra Berlin Uluslararası Film Festivali’nde de ödüller kazandı. Ayrıca Sadri Alışık ve Yeşilçam ödüllerine layık görüldü.
Menend Kurtiz ile evliliğinden Aslı ve Mirza adında iki çocuğu oldu.
27 Eylül 2013’te İstanbul Etiler’deki evinde geçirdiği kaza sonucu hayatını kaybeden Kurtiz, tiyatrodan sinemaya, televizyon dizilerinden belgesellere kadar uzanan geniş bir yelpazede üretimleriyle Türk sanatının unutulmaz isimleri arasında yerini aldı.
