UNESCO Dünya Mirası Listesi’ndeki Efes antik kenti yakınında yürütülen 130 bin metrekarelik inşaat çalışmaları, arkeologların ve kültürel miras savunucularının tepkisini çekti. Bölgede tapınak ve kilise kalıntılarının bulunduğuna dikkat çeken uzmanlar, projenin kültürel değerleri tehdit ettiğini vurguluyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı’ndan ise konuya dair henüz bir açıklama gelmedi.
“Alanın yeri yanlış, izin süreçleri açıklanmalı”
Arkeolog Yusuf Yavaş, 2013 yılında yapılan araştırmalarda tapınak ve kilise kalıntılarına rastlandığını belirterek, hafriyatın kültürel değerlere zarar verebileceğini söyledi. Yavaş, “Efes’in doğal ve kültürel peyzajını bozmadan, doğru yere ve doğru şekilde proje yapılmalı. Alan yönetimi ve danışma kurulları acilen toplanmalı” dedi.
CHP İzmir Milletvekili Deniz Yücel ise Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy’a soru önergesi vererek projenin detaylarının açıklanmasını talep etmişti. Bakanlıktan henüz yanıt gelmedi.
Turizm ve yüksek ücretler tartışması
Bölgede sık sık rehberlik yapan bir kaynak, Efes’in Katolik dünyası için Meryem Ana’nın son evi olarak büyük öneme sahip olduğunu hatırlattı. Kruvaziyer turizminin artmasıyla otopark ihtiyaçlarının yükseldiğini belirten rehber, “Otopark binlerce otobüsü alacak kapasitede, ücretler geçen yıl bir otobüs için 1.000 TL’ye kadar çıktı. Ancak projenin yeri yanlış ve kültürel mirasa zarar veriyor” dedi.
Arkeologlardan durdurma çağrısı
Türkiye Arkeologlar Derneği Başkanı Bülent Türkmen, projenin planlandığı alanda 2013 yılında yapılan jeofizik ve jeoradar çalışmaları sonucunda tapınak ve kilise kalıntılarının tespit edildiğini belirtti. Türkmen, “Bu tür büyük projeler UNESCO’ya sunularak yetkili kurulların görüşü alınmalıdır. Aksi takdirde kültürel ve doğal mirasımıza ciddi zarar veriliyor” ifadelerini kullandı.
Kültürel ve Doğal Mirası İzleme Platformu yöneticisi Nezih Başgelen de, Efes’in antik çağdan itibaren önemli bir yerleşim merkezi olduğunu hatırlatarak, yapılacak karşılama merkezi ve otoparkın arkeolojik katmanlara zarar verme riskine dikkat çekti. Başgelen, projenin 44 bin metrekarelik alanı asfaltlamayı öngördüğünü ve bunun 2863 sayılı Kanun ile UNESCO koruma ilkelerine aykırı olduğunu vurguladı.
Sonuç
Efes’teki karşılama merkezi ve otopark projesi, hem arkeolojik buluntuların hem de UNESCO Dünya Mirası alanının bütünlüğünü tehdit ediyor. Uzmanlar, projenin derhal durdurulması ve tüm detayların kamuoyuyla paylaşılması gerektiğini belirtiyor.
